Dunlop

Milletvekilinin evi aranabilir mi?

Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

 

Bu köşede milletvekili dokunulmazlığı üzerine yazdığımız bir yazımızda Anayasanın 83. maddesi hakkında bilgi vermiştik.

 

83. madde başlığı “Yasama Dokunulmazlığı”dır. Halkımız tarafından daha çok milletvekili dokunulmazlığı olarak bilinen bu madde, içinde iki ayrı konuyu barındırmaktadır: “Yasama sorumsuzluğu” ve milletvekili dokunulmazlığı dediğimiz “yasama dokunulmazlığı”.

 

Yasama sorumsuzluğu Anayasa’da; “Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisçe başka bir karar alınmadıkça bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar.” şeklinde tarif edilmiştir.

 

Yasamanın tam ve her türlü baskıdan uzak bir şekilde yerine getirilebilmesi için konmuş olan bu dokunulmazlığın arkasına sığınarak, bugün içinde bulunulan durumdan da istifade temek suretiyle her türlü bölücü taleplerde bulunan sözde milletvekillerinin varlığı hemşerilerimizce malumdur.

 

Anayasa’nın 83 üncü maddesinin ikinci fıkrasında ise Milletvekili dokunulmazlığı düzenlenmiştir. Bu dokunulmazlık “Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz.” şeklinde tarif edilmektedir.

 

Tutulamama, sorguya çekilememe, tutuklanamama, yargılanamama bunlar milletvekili dokunulmazlığının kapsamını meydana getirmektedir.

 

Geçtiğimiz hafta içinde BDP milletvekili olan birinin evinin aranması konusu gündeme geldi. Daha sonra savcılıkça yapılan açıklamada o evin milletvekiline ait olmadığı belirtildi. Evin kime ait olduğunu tam olarak bilemiyoruz ama birkaç çatlak ses sonrasında ortalık durulmuşa benziyor. Biz yine de milletvekilinin evinin aranması yukarıda saydığımız kapsama girer mi hususunda birkaç cümle söylemek isteriz.

 

Milletvekilinin usulüne uygun olarak telefonlarının dinlenmesi veya postasının açılması mümkündür. Bu kapsamda yine usulüne uygun olmak kaydı ile Milletvekilinin evi, ulaşım aracı ve işyerinin de aranabileceğini düşünüyoruz. Çünkü bunlar, Anayasa’nın 83. maddesi kapsamında sayılmamışlardır. Ancak milletvekilinin üstü aranamaz. Bunun nedeni, milletvekilinin üstünün aranabilmesi için, kısa süreliğine de olsa hareket hürriyetinin sınırlanmasının gerekeceğidir. Bu ise, “tutma yasağı”na aykırı olacaktır. Aynı gerekçeyle, milletvekiline karşı zor da kullanılamaz.

 

Peki buradan elde edilenler sonrası milletvekili hakkında sorguya çekilme, tutuklama, yargılama gibi bir süreç işletilebilir mi? Anayasa’daki açık hüküm nedeniyle bu sorunun cevabı hayır olacaktır. Bu durumda fiil karşılıksız mı kalacaktır? Bu sorunun cevabı ise Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar ile Dokunulmazlığın Türkiye Büyük Millet Meclisince kaldırılması hali istisna olmak üzere milletvekilliğinin sona ermesini müteakip duran işlemlerin devam edeceği yönündedir.

 

Sağlıcakla kalın.

 

                                                                                         Dr. Ahmet K. MASTI

 

“İnsanlarla dost ol. Çünkü kervan ne kadar kalabalık ve halkı çok olursa yol kesenlerin beli o kadar kırılır.”

Mevlana