“Hicaz demiryolları”

Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilgiler Araştırma Kulübü tarafından düzenlenen “Hi­caz Demiryolu” konferansı 100. Yıl Kültür ve Sanat Merkezi’nde yapıldı.

Konferansa Vali Yardımcısı Şerefnur Oktay, Çankırı Karatekin Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ali İbrahim Savaş, öğretim görevlileri ve öğren­ciler katıldı.

Konferansa konuşmacı olarak katılan Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Mehmet Me­tin Hülagü, “Bizim padişahlar teknolojiye açık insanlardı” dedi. Osmanlı padişahlarının tek­nolojiyi takip ettiğini kaydeden Hülagü, “Bizim padişahlarımızı nasıl bilirsiniz bilmiyorum ama benim tanıdığım tarafıyla teknolojiye açık insan­lardır. Zaten Türk toplumuna bugün baktığımız zaman teknolojiyle ne kadar iç içe olduğunu görürüz. Türkiye dünyadaki en çok internet kul­lanan insana sahiptir. Dolayısıyla toplum olarak biz teknolojiye açığız. Padişahlarda o şekilde­dir” diye konuştu. Demiryolları yapılırken alınan kredilerin iç politikayı da etkilediğini kaydeden Hülagü, “Demiryolları ister istemez bize bir dış borç yükü getirmiştir. Çünkü finansman sıkıntı­mız olmuştur. Kredi almışız o da üzerimize cid­di bir yük getirmiştir. Dolayısıyla demiryollarının dışa bağımlı yapılması ve dışarıdan finansman bulunması da ister istemez iç politikada dışa bağımlılığı getirmiştir. Dolayısıyla Osmanlı im­paratorluğunun yıkılışında bu etkenleri de göz önünde bulundurmak gerekiyor” diye konuştu. Osmanlı coğrafyasında ağırlıklı olarak Fransız­lar, İngilizler ve Almanlar’ın demiryolunu kullan­dığını belirten Hülagü, demiryollarının bazı po­litikalar çerçevesinde yapıldığını ifade ederek, “Demiryollarının finansmanını da iki şekilde sağlamışız. Bir kendi cebimizden parasını öde­yerek yaptırdığımız demiryolları var. Hicaz de­miryolu gibi. Veya bütünüyle finansmanını da, inşaatını da batıya yaptırdığımız demiryolları var. Demiryolları yapılırken de bir takım etkiler altında kalınmıştır” ifadelerini kullandı.

Demiryolu yapımında dış sermaye kullanımının yaygın olduğunu söyleyen Hülagü, “Yabancı sermaye kullanmadan yaptığımız tek demiryo­lu Hicaz Demiryolu’dur. Osmanlı coğrafyasında yapılan bütün demiryollarında dış sermaye kul­lanmışız,

Hicaz hariç. Osmanlı demiryollarında genelde mühendisi, ustayı, çırağı hep dışarıdan getir­mişiz, Hicaz Demiryolu hariç. Hicaz Demiryolu kendine özgü bir demiryolu. Yani mühendisler, çalışanları itibari ile sermayesi itibari ile istisnai bir demiryolu. Tamamıyla bize has bir demiryolu olmuştur. Hicaz demir yolu aslında Türk milletin neyi başarıp neyi başaramayacağını gösteren önemli bir çalışmadır. Yokluğun, sıkıntının hat safhada olduğu bir dönemde hicaz demir yolu ile çalışmalar yapmak, kimsenin inanmadığı bir atmosferde hicaz demir yolunu gerçekleştir­mek gerçekten büyük bir maharetti” ifadelerini kullandı.

Konferansın sonunda Türk Tarih Kurumu Baş­kanı Prof. Dr. Mehmet Metin Hülagü’ye Rektör Savaş tarafından tuz lamba hediye edildi.