Kırsal Yaşlılık Analizi çalışması yapıldı

Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA) tarafından yapılan “TR82 Bölgesi Kırsal Yaşlılık Analizi” ile ilgili basın toplantısı 2 Eylül 2014 Salı günü KUZKA Yönetim Kurulu Dönem Başkanı Vali Vahdettin Özcan başkanlığında Valilik Toplantı Salonu’nda gerçekleştirildi.
Çankırı Valiliği toplantı salonunda gerçekleştirilen programın açılış konuşmasını yapan Vali Vahdettin Özcan, “Ajansların sadece yatırım ofisi olarak çalışmalarının yanında sosyal projelere de önem vermesi çok önemli” dedi
Gerçekleştirilen yaşlılık analizinin gerçekleştirilecek olan yatırım projeleri için çok önemli olduğunu da aktaran Vali Özcan, “Çıkan sonuca göre ne tür bir program uygulanacak, ne tür çalışma ve projeler gerçekleştirilecek. Bunlar önemli. Çünkü göç çok önemli bir sorun. Sorunlarla ilgili çözüm önerilerinin belirlenmesi gerekiyor” dedi.
Vali Özcan’ın açılış konuşmasından sonra araştırma raporu hakkında bilgi veren Sosyolog Emine Merve Topçuoğlu, “Türkiye’de demografik dönüşüm neticesinde yüksek doğurganlık ve yüksek ölümlülükten, düşük doğurganlık ve düşük ölümlülüğe geçiş yaşanmasıyla birlikte, ülke nüfusunun yaşlanma sürecine girmektedir” dedi.
“TR82 Bölgesi, 26 Düzey 2 Bölge arasında nüfusu bir milyonun altında olan ve oransal olarak en fazla yaşlı nüfusa sahip tek Bölge olma özelliğindedir” diyen Topçuoğlu, “Merkez ilçeler dâhil toplamda 41 ilçesi olan Bölgenin, binden fazla köyü vardır. Köylerde ise genellikle yaşlı insanlar yaşamaktadır. TR82 Bölgesi’nde Kırsal Yaşlılık Analizi Araştırmasının temel amacı, Türkiye genelinin oldukça üzerinde bir oranla Bölgenin yaşlı nüfus içermesi sebebiyle, kırsal bölgede yaşayan yaşlı nüfusa yönelik geliştirilecek politika ve stratejilere veri sağlamaktır. Bu araştırma, TR82 Bölgesi’nde kırsal alanda yaşayan yaşlıların demografik yapısı, ekonomik durumu, yaşam koşulları, sağlık durumu, yaşam memnuniyeti ve yaşam kalitesi gibi oldukça geniş bir yelpazede mevcut durumu değerlendirmek üzere bilgiler içermektedir” dedi.
“Kırsal Yaşlılık Analizi Araştırması’nda nicel ve nitel araştırma teknikleri birlikte kullanılmıştır” diyen Topçuoğlu, “Araştırmanın nitel ve nicel bölümünde TR82 Bölgesi’ndeki Sinop, Kastamonu ve Çankırı’da KUZKA tarafından belirlenen 18 köyde, 279’u yüz yüze, 36’sı derinlemesine görüşme olmak üzere toplam 315 kişi ile görüşme yapılmıştır. Her köyde ortalama 15 anket uygulaması ve 1 erkek, 1 kadın ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Bu köyler; Çankırı ilinde Merkez ilçeye bağlı Tüney ve Ünür köyleri, Kurşunlu ilçesine bağlı Çavundur ve Taşkaracalar köyleri, Yapraklı ilçesine bağlı Ovacık ve İkizören köyleridir. Kastamonu ilinde Merkez ilçeye bağlı Yukarıbatak ve Yukarıelyakut köyleri, Tosya ilçesine bağlı Akbük ve Aşağıkayı köyleri, Doğanyurt ilçesine bağlı Düzağaç ve Gökçe köyleridir. Sinop ili için ise Merkez ilçeye bağlı Abalı ve Kabalı köyleri, Ayancık ilçesine bağlı Doğanlı ve Gürsökü köyleri ve Dikmen ilçesine bağlı Karaağaç ve Kerim köyleridir.
Bölge’de köylerde yaşayan yaşlıların %60’ı evli olup, yaşlı erkeklerin eşlerini kaybetmeleri durumunda yeniden evliliğe kadınlara göre daha çok eğilimli olduğu saptanmıştır. Bu durumun temel sebeplerinden birisi, özellikle ev içi faaliyetlerin yapılmasında kadınlara kıyasla kendilerini daha yetersiz hissetmeleri ve yalnız yaşama alışmakta güçlük çekmeleridir. Diğer önemli sebeplerden birisi de, yaşlı erkeklerin çocuklarının yanlarında kalmayı kadınlara göre daha az tercih etmeleri ve bu nedenle de eşlerinin ölmesi durumunda yalnız kalmamak için yeniden evlilik yapmaya eğilimli olmalarıdır. Eğitim düzeyi ile ilgili olarak, kırsal alanda yaşayan yaşlıların eğitim düzeyi ülke genelinden çok daha düşük olduğu belirlenmiştir. Kadın-erkek arasında da eğitim seviyesinin ciddi anlamda erkekler lehine farklılaştığı görülmektedir” dedi.
“İller arasında yaşam kalitesi farklılık göstermektedir” diyen Topçuoğlu,” Çankırı ilinde yaşayan yaşlıların, Kastamonu ve Sinop’a göre yaşam kaliteleri daha yüksektir. Yaşlıların yaşam doyumu ve yaşam kaliteleri arasında anlamlı ilişki bulunmakta ve yaşam kalitesi yüksek yaşlıların memnuniyet oranları yükselmektedir. Cinsiyet yaşlılıkta bir takım farklılıklar yaratmaktadır fakat yaşam kalitesi bakımından TR82 Bölgesi’nde cinsiyet önemli bir faktör değildir. Yaşın ilerlemesi ise yaşam kalitesinin üzerinde olumsuz bir etki bırakmaktadır. 85 ve üzeri yaşta olan yaşlıların %91’i düşük yaşam kalitesine sahiptir. Yaşlıların medeni durumlarına göre elde edilen sonuçlar, eşi ölen kadınların, erkeklere kıyasla daha yüksek yaşam kalitesine sahip olduklarını göstermektedir. Genel anlamda da, evlilik yaşam kalitesini olumlu etkilemektedir.
Yaşlıların yaşam doyumlarına ilişkin yapılan analizlerde, yaşam kalitesinde olduğu üzere, Çankırı ilinde yaşayan yaşlıların Kastamonu ve Sinop’a göre memnuniyetleri daha yüksektir. Kadın, erkek arasında memnuniyette anlamlı farklılıklar gözlenmemekte fakat yaşın artışı memnuniyeti azaltmaktadır. Yaşam doyumuna ilişkin önemli sonuçlardan birisi, gelir kaynağı olmayan yaşlıların sadece %68’inin hayatından memnun olmamasıdır. Düzenli geliri olan yaşlıların hayattan daha memnun oldukları bulunmuştur” dedi.
Gerçekleştirilen analiz çalışması sonrasında çözüm önerileri konusunda da bilgi veren Topçuoğlu, ” Elde edilen sonuçlar kapsamında;
• Köylerde yaşayan yaşlıların yardıma muhtaçlık durumlarının tespit edilmesi ve gerekli yardımların ulaştırılması için hâlihazırda yürütülen mevcut tarama çalışmaları ve ihtiyaç analizlerinin periyodik olarak yapılması ve Bölge geneline yaygınlaştırılması
• Köylerdeki sağlık kuruluşlarının işlevsiz kalması veya hiç bulunmaması gerekçesiyle mevcut sağlık ocaklarının faal hale getirilmesi, sağlık kuruluşu bulunmayan köylerde de sağlık ocaklarının kurulması, aile hekimlerinin ziyaret sıklıklarının arttırılması,
• Bölgedeki mevcut yaşlı bakımevi hizmetlerinin kapasite olarak yeterliliğinin gözden geçirilmesi, kısa, orta ve uzun vadede bakıma muhtaç kalabilecek yaşlı sayısının tespit edilmesi, gerekli görülen yerlerde bakımevlerinin açılması için gerekli çalışmaların yapılması,
• Köylerde çoğunlukla yaşlıların bulunması ve ilerleyen yaşlarda kişisel bakımlarını karşılamaları için eşleri veya akrabalarına muhtaç durumda olmaları sebebiyle kurum bakım hizmetlerinden faydalanmalarını engelleyen, yaşlıların – ve çocuklarının – endişe ve ön yargıları giderecek bilgilendirme ve düzenlemelerin yapılması
• Bölge’de yaşayan yaşlıların oturdukları evlerin fiziksel koşullarının yaşam kalitelerini olumsuz etkilemesi nedeniyle mevcut konutların fiziki koşulları ve çevre düzenlemelerinin yaşlılara güvenli bir ev ortamı haline getirilmesi
• Bölge’deki köylerin il/ilçe merkezine ulaşım olanaklarının geliştirilmesi ve sağlık kuruluşlarına erişimin kolaylaştırılması
• İller arasında yaşam kalitesinin ve yaşam doyumunun farklılık göstermesinin nedenlerinin araştırılması ve elde edilen bulgular neticesinde diğer illerde de memnuniyeti artırmaya yönelik çalışmaların yapılması
Yaşlılara günlük yaşam aktivitelerinde yardımcı olmak amacıyla köylerde yaşayan ve bu işi yapabilecek kişilere eğitim ve iş olanağı sağlayarak, yaşlılara evde bakım hizmetlerinin başlatılması.

Yazarlarımız Hakkında