YSK’nın Hatip Dicle kararı ve Anayasa’nın 85. maddesi

YSK tarafından milletvekilliği düşürülen Hatip Dicle’nin Avukatı, Anayasa’nın 85’inci maddesi gereğince Anayasa Mahkemesi’ne YSK kararının iptali için başvuracaklarını söylemiş, Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç da Hatip Dicle kararı için “1- 2 gün daha bekleyelim. Bizim de söyleyeceklerimiz olabilir” demişti. Bazı hukukçular ise Anayasa’nın 85. Maddesi’ne işaret ederek, söz konusu maddenin milletvekilliğinin düşürülmesini ön gördüğünü ve buna 7 gün içinde itiraz edilebileceğini ifade etmişlerdi. Sonuçta Hatip DİCLE’nin avukatı Anayasa Mahkemesine başvuruyu yaptı.

Anayasa’nın 85’inci maddesi; “Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya milletvekilliğinin düşmesine 84’üncü maddenin birinci, üçüncü veya dördüncü fıkralarına göre karar verilmiş olması hallerinde, Meclis Genel Kurulu kararının alındığı tarihten başlayarak yedi gün içerisinde ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekili, kararın, Anayasaya, kanuna veya İçtüzüğe aykırılığı iddiasıyla iptali için Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Anayasa Mahkemesi, iptal istemini on beş gün içerisinde kesin karara bağlar.” hükmünü amirdir.

84’üncü madde ile birlikte bakıldığında 85’inci madde ile Hatip DİCLE olayının hiçbir ilgisi bulunmamaktadır. 85’inci madde, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya milletvekilliğinin düşürülmesine 84’üncü maddenin 1’inci, 3’üncü ve 4’üncü fıkralarına göre karar verilmiş olması halinde, Bu kararlar aleyhine 7 gün içerisinde anayasaya, kanuna, iç tüzüğe aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurulabileceğini hüküm altına almıştır. Anayasa Mahkemesinin de iptal istemini 15 gün içinde karara bağlaması gerekmektedir.

Anayasa’nın 84’üncü maddesi; “İstifa eden milletvekilinin milletvekilliğinin düşmesi, istifanın geçerli olduğu Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanınca tespit edildikten sonra, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca kararlaştırılır.

Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma halinde düşmesi, bu husustaki kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle olur.

82’nci maddeye göre milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görev veya hizmeti sürdürmekte ısrar eden milletvekilinin milletvekilliğinin düşmesine, yetkili komisyonun bu durumu tespit eden raporu üzerine Genel Kurul gizli oyla karar verir.

Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içerisinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin milletvekilliğinin düşmesine, durumun Meclis Başkanlık Divanınca tespit edilmesi üzerine, Genel Kurulca üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyuyla karar verilebilir.” şeklindedir.

Birinci fıkra istifa eden milletvekilinin milletvekilliğinin düşmesi halidir. Bu durumun konuyla hiçbir ilgisi yoktur. İkinci fıkra, zaten kesin hüküm veya kısıtlama halinde milletvekilliğinin düşmesidir ki 85’inci madde ile ilgisi yoktur. 84’üncü maddenin üçüncü fıkrası ise, 82’nci maddeye göre milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görev veya hizmeti sürdürmekte olan, ısrar edenlerin milletvekilliğinin düşürülmesi halidir ki yine Genel Kurul’da böyle bir karar verilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bu hususunda olayla ilgisi bulunmamaktadır. 84’üncü maddenin son fıkrası, Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilliğinin düşürülmesi ise Milletvekili olmuş özürsüz veya izinsiz olarak meclis çalışmalarına katılmamış olma halini düzenlemektedir. Hatip DİCLE milletvekili olmamıştır. Bu fıkra da uygulanacak bir fıkra değildir.

Sonuç olarak; Anayasa’nın 85’inci maddesi kapsamında çıkarılan tartışmaların halkı gerçek gündemlerden uzak tutmak maksadıyla kasıtlı olarak çıkarıldığı, konunun sıcak tutulması suretiyle iktidar partisince durumdan faydalanma amacı güdüldüğü düşünülmekle birlikte bu konuda yapılan başvurunun Anayasa Mahkemesince kabul edilmesi halinde ise TBMM Genel Kurulunca verilmiş bir karar olmadığı için öncelikle yetki gaspı olacağı, zaten tartışılır hale gelen Mahkemenin iyice itibar kaybına uğrayacağı aşikârdır.

Bugün; ağzından kötü bir laf çıkmadan önce, konuşamayacak durumda olanları düşün.
Önüne koyulan yemekten şikâyetçi olmadan önce, yiyecek hiçbir şeyi olmayanları düşün.